Menu
Onderwijs

Het gezamenlijke klaslokaal: een heroverweging van het klaslokaal en de manier waarop we lesgeven.

Laatst gewijzigd op 31 maart 2025

Samenvatting

    Van de inrichting van de klaslokalen tot de lesmethoden: scholen passen zich aan om beter aan de behoeften van leerlingen te voldoen. Sommige pedagogische benaderingen staan nog in de kinderschoenen, terwijl andere steeds meer acceptatie vinden onder docenten en zich verspreiden naar veel scholen. Een voorbeeld hiervan is... wederzijdse klasse Het herdefinieert de ruimte en rol van studenten door een meer interactieve en minder academische aanpak te bevorderen. Dit concept bouwt voort op het flexibele klaslokaal, dat de omgeving aanpast aan de behoeften van de leerlingen. Maar waar de flexibele les De onderlinge klasse is voornamelijk gebaseerd op een modulaire indeling, maar gaat nog een stap verder door de plaatsing van de samenwerking tussen studenten in het hart van het leerproces.

    Ben je klaar om te ontdekken hoe leren van leeftijdsgenoten leerlingen actiever en meer betrokken maakt?

    Laten we teruggaan naar de 19e eeuw: de eerste pogingen tot wederzijds onderwijs in Frankrijk.

    Een lesmethode geïmporteerd van over het Kanaal.

    In de jaren 1830 lieten enkele Franse liberalen, die zich zorgen maakten over het toegankelijk maken van onderwijs voor een zo groot mogelijk publiek, zich inspireren door het werk van Bell en Lancaster in Engeland om het zelfonderwijs (ook wel bekend als de Lancaster-methode) in te voeren. Overtuigd dat maatschappelijke vooruitgang primair afhing van de scholing van de bevolking, zagen zij zelfonderwijs als een manier om snel een groot aantal leerlingen op te leiden. Zelfonderwijs maakte het mogelijk om veel leerlingen in een grote ruimte te verzamelen met één leraar, die de overdracht van kennis kon delegeren aan zogenaamde "monitors". Deze leerlingen hadden een hoger opleidingsniveau en waren daardoor in staat om de andere leerlingen te helpen. Bovendien maakten de snelheid van het onderwijs en de lage personeelsbehoefte deze methode tot een bijzonder economische oplossing.

    Obstakels die peer tutoring tegenkomt

    Binnen drie jaar konden de leerlingen die het systeem van gelijktijdig onderwijs hadden gevolgd lezen (in tegenstelling tot zes jaar leren met het simultaanonderwijs van de christelijke broeders). Als dit leersnelheid Hoewel het tegenwoordig geprezen wordt, riep het in 1833 felle kritiek op. Enerzijds vreesden sommigen dat kinderen, die te vroeg hun schoolopleiding hadden afgerond, op straat zouden rondzwerven tot ze de minimumleeftijd voor arbeid bereikten (wat de sociale achterstand zou verergeren). Anderzijds maakten werkgevers zich zorgen over kinderarbeid en drongen ze er bij de staat op aan om schoolplicht in te voeren tot de leeftijd van 13 jaar. Ten slotte, in een tijd waarin onderwijs en religie nauw met elkaar verweven waren, botste het gezamenlijk onderwijs met het simultaan onderwijs. Het simultaan onderwijs, geïntroduceerd door Jean-Baptiste de La Salle in de 16e eeuw, bepaalt nog steeds ons beeld van onderwijs: een klaslokaal met leerlingen die in rijen zitten en zwijgend luisteren naar een leraar die kennis overdraagt. Aan het einde van wat historici de "eerste schooloorlog" noemen, Het model van gezamenlijk onderwijs werd al snel verlaten ten gunste van het simultaanonderwijsmodel. waarbij de leraar de enige is die kennis bezit en overdraagt. Het is belangrijk te onthouden dat het pas door de wetten van Jules Ferry, tussen 1881 en 1882, was dat het openbaar basisonderwijs gratis, verplicht en seculier werd.

    Een school voor wederzijds onderwijs, opgericht in Frankrijk rond 1815. Gravure uit de 19e eeuw. Parijs, Musée Carnavalet ©AFP - Foto Josse / Leemage

    Een school voor wederzijds onderwijs in Frankrijk rond 1815. Gravure uit de 19e eeuw. Parijs, Musée Carnavalet ©AFP – Foto Josse / Leemage

    Hoe definiëren we wederzijdse klasse vandaag de dag?

    De leerling staat centraal in het onderwijs.

    In Frankrijk was de onderlinge klasse Uitgeprobeerd en gepopulariseerd door Vincent Faillet., een biologieleraar aan het Lycée Dorian in Parijs. In zijn TEDx Verander het klaslokaal om de school te veranderen., Hij definieert de wederzijdse klasse als volgt:

    «"Een klaslokaal dat van nature gedepolariseerd en flexibel is, met talrijke interactiezones die de vrije beweging van leerlingen en groepswerk stimuleren, met als doel leren van elkaar."»

    Vincent Faillet

    Wederzijds leren: een aanpak die past bij onze tijd?

    Volgens Vincent Faillet houdt ons schoolsysteem vast aan een statisch klaslokaalmodel (bureaus opgesteld tegenover een enkel schoolbord met een leraar aan het roer) zonder rekening te houden met het feit dat de leerlingen van nu niet hetzelfde zijn als die van vroeger. Hoewel deze organisatie een eeuw of twee geleden misschien passend leek, is het duidelijk dat het model verouderd raakt en soms kan bijdragen aan desinteresse en een diepe afkeer van leerlingen van school. Onze leerlingen van vandaag hebben behoefte aan... Samenwerken en in beweging komen om actieve deelnemers te zijn aan hun leerproces. en het plezier van leren herontdekken. De peer-learning-omgeving biedt hen een kader dat dit bevordert. dynamisch en actief collectief.

    De voordelen van onderlinge verzekeringen

    Door de indeling van het lokaal te herzien en de leerling centraal te stellen in het leerproces, maakt het peer-learning-model het mogelijk om de volgende onderwijsdoelstellingen te bereiken:

    • Herontdek het plezier van leren door actief deel te nemen aan de les in plaats van er passief naar te kijken (bewegingsvrijheid, vrije beweging in het klaslokaal…);
    • Het bevorderen van collectieve intelligentie en sociale interactie tussen leeftijdsgenoten. Door een concept aan een klasgenoot uit te leggen, versterken leerlingen hun eigen begrip en winnen ze aan zelfvertrouwen;
    • Ontwikkelen soft skills zoals samenwerking, luisteren, wederzijdse steun, gezamenlijk werken, kritisch denken en communicatie. Essentiële vaardigheden, zowel nu als in hun toekomstige professionele leven;
    • Om in hun eigen tempo vooruit te komen en zich gewaardeerd te voelen tijdens hun leerproces.

    Vanuit het perspectief van de docent biedt de peer-learning-omgeving een kans om de eigen aanpak en lesmethoden te herzien. Top-down communicatie wordt vervangen door een facilitator die discussies begeleidt en studenten helpt hun eigen kennis op te bouwen.

    Vanaf welke leeftijd moet gezamenlijk onderwijs worden aangeboden?

    In de meeste gevallen is de onderlinge verzekeringscategorie ervaren op middelbare scholen en hogescholen. Het zou echter zeker in cyclus 3 kunnen worden ingevoerd, met name aan het einde van de basisschool, om het mogelijk te maken aan de leerlingen van de vijfde klas om hun autonomie en hun samenwerkingsgeest te ontwikkelen… Bijvoorbeeld in scholen die het principe van al toepassen barrières doorbreken, Het docententeam kan de klas toetsen op onderwerpen zoals 'Vragen stellen over de wereld', 'Morele en maatschappelijke vorming' of zelfs 'Wetenschap'.

    Welke apparatuur moet ik kiezen om mijn gezamenlijke leslokaal in te richten?

    Om ervoor te zorgen dat leerlingen actief deelnemen aan hun leerproces, volgt hier een (niet-uitputtende) lijst met vereisten voor de inrichting van het klaslokaal:

    • Zorg voor zoveel mogelijk schrijfplekken als er groepen leerlingen zijn om de uitwisseling van ideeën te stimuleren: whiteboards aan de muur, verplaatsbare borden, schrijfborden.
    • Modulaire en gemakkelijk te verplaatsen meubels: tafels op wielen, in hoogte verstelbare tafels, trapeziumvormige of halfronde tafels.
    • Diverse zitmogelijkheden: kussens op de vloer, instabiele krukjes, een zitplaats zonder rugleuning zodat men zich gemakkelijk kan omdraaien.

    Ons productaanbod voor de categorie onderlinge verzekeringen

    Denk er eens over na: MEFLOWER 

    Het apparaat MISPEL biedt scholen de mogelijkheid om (onder voorbehoud van goedkeuring) financiering te verkrijgen voor de uitvoering van een specifiek project, zoals de aanschaf van meubilair of lesmateriaal.

    Hoe werkt een les in een gezamenlijke klasomgeving?

    In een leeromgeving waarin leerlingen van elkaar leren, is de les doorgaans opgebouwd uit 3 opeenvolgende fasen:

    Deel 1: De conceptuele volgorde

    De docent legt de doelstellingen van de les en het verloop ervan uit aan de hele klas. Dit is tevens een geschikt moment voor de docent om wat achtergrondinformatie over het onderwerp te geven. Indien nodig kunnen ze ook concepten herhalen die in de vorige les aan bod zijn gekomen.

    Deel 2: De wederzijdse volgorde

    De leerlingen worden in kleine groepjes verdeeld en nemen plaats voor de whiteboards die aan weerszijden van het klaslokaal staan. Elk groepje denkt samen na en deelt zijn kennis om het doel te bereiken dat de docent aan het begin van de les heeft gesteld.

    Deel 3: De beoordelingsreeks

    Elke groep presenteert haar werk mondeling en gebruikt het grote bord om de resultaten van haar onderzoek en observaties te benadrukken. De leerlingen staan met hun gezicht naar de rest van de klas. Dit stelt hen in staat hun mondelinge communicatievaardigheden te oefenen.

    Gedurende de hele sessie blijft de docent beschikbaar en attent voor de leerlingen om vragen te beantwoorden en eventuele problemen aan te pakken.

    Een virtuele rondleiding door het klaslokaal van Vincent Faillet, waar leerlingen samen leren.

    Groepsmanagement in een gezamenlijke lesomgeving

    3 hulpmiddelen om de autonomie van studenten te bevorderen

    Tijdens de gezamenlijke oefeningen werken de studenten in autonomie. Om hun aanpak te sturen en onnodig heen en weer springen tussen verschillende onderwerpen te voorkomen, kunt u de volgende hulpmiddelen beschikbaar stellen:

    • Een werkplan Dit document beschrijft de doelstellingen en verwachte resultaten van de cursus. Het stelt verschillende groepen in staat om in hun eigen tempo, maar wel op een samenhangende manier, vooruit te komen. Het biedt een kader dat grenzen stelt en voorkomt dat studenten verspreid raken.
    • Een informatiecentrum Het is een duidelijk afgebakende ruimte (een tafel of een meubelstuk) waarop documenten en/of digitale hulpmiddelen liggen die leerlingen helpen bij hun denkproces en bij het vinden van oplossingen voor de opdrachten.
    • Whiteboards De schilderijen zijn door de hele ruimte verspreid: elk schilderij wordt de ontmoetingsplaats voor een groep studenten.

    En hoe zit het met het lawaai in het klaslokaal?

    De autonomie die nodig is in een klaslokaal waar leerlingen van elkaar leren, kan het beginpunt zijn van een enorme kakofonie waarin iedereen moeite heeft om te horen en gehoord te worden. Het moet gezegd worden dat deze nieuw verworven vrijheid leerlingen kan verrassen die over het algemeen gewend zijn aan een meer traditionele setting. Om deze valkuil te vermijden, is het daarom belangrijk om aan het begin van het schooljaar je leerlingen te betrekken bij de aanpak van leren van elkaar en samen een charter met goede praktijken op te stellen voor het werken en leven in de klas: klasorganisatie, geluidsniveau in het klaslokaal, verkeersregelingen. Door leerlingen vanaf het begin te betrekken bij de pedagogische aanpak van het gezamenlijke klaslokaal, versterk je hun interesse en motivatie.

    Kortom
    • Het gezamenlijke klaslokaal combineert een flexibele indeling met actieve pedagogiek door middel van groepswerk.
    • Leerlingen nemen actief deel aan hun leerproces: ze leren en boeken vooruitgang in groepen.
    • De rol van de docent verandert: die verschuift naar een meer faciliterende/bemiddelende rol en moet flexibel kunnen schakelen tussen verschillende groepen leerlingen. De docent is niet langer de enige overdrager van kennis.
    Onze artikelen over hetzelfde onderwerp
    Om verder te gaan

    2 Commentaren

    • https://www.ambiancetable.fr/
      29 april 2025 bij 20h43

      Ik vind dit artikel geweldig!

      Commentator
      • Adeline Morinière
        5 mei 2025 bij 8h11

        Hallo en bedankt voor je positieve feedback. We hopen je snel weer op onze blog te zien.
        Goededag,
        Adeline

        Commentator

    Laat een reactie achter

    Bekijk de CAPTCHA als een van de beste commentaren.

    Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.